Đặc Thù Nước Thải Nhà Máy Chế Biến Hạt Điều:
Thành Phần Và Giải Pháp Xử Lý Hiệu Quả

Ngành chế biến hạt điều là ngành có tốc độ phát triển mạnh tại Việt Nam, đóng góp lớn vào kim ngạch xuất khẩu. Tuy nhiên, song song với sự phát triển đó là bài toán môi trường, đặc biệt là vấn đề xử lý nước thải. So với các loại nước thải công nghiệp thực phẩm khác, nước thải chế biến hạt điều có những đặc thù riêng, đòi hỏi giải pháp kỹ thuật phù hợp để đáp ứng quy chuẩn xả thải và yêu cầu bảo vệ môi trường.

1. Nguồn phát sinh nước thải trong nhà máy chế biến hạt điều

Trong quy trình sản xuất, nước thải phát sinh từ nhiều công đoạn, mỗi nguồn đều mang những tính chất ô nhiễm khác nhau:

• Nước thải từ công đoạn hấp – chần hạt: chứa nhiều tinh bột, dầu điều (CNSL – Cashew Nut Shell Liquid), protein và các hợp chất hữu cơ dễ phân hủy.
• Nước thải từ quá trình tách vỏ, tẩy vỏ lụa: chứa cặn bã hữu cơ, bụi vỏ, tannin và các hợp chất phenolic từ vỏ điều.
• Nước thải từ rửa thiết bị, nhà xưởng: mang theo dầu mỡ, vỏ vụn, tạp chất hữu cơ.
• Nước thải sinh hoạt của công nhân: có đặc trưng tương tự nước thải đô thị, cần được xử lý kết hợp hoặc tách riêng.

Tùy theo quy mô nhà máy, lưu lượng nước thải có thể dao động từ 30 – 150 m³/ngày, thậm chí cao hơn đối với các cơ sở sản xuất xuất khẩu.

2. Đặc thù và thành phần ô nhiễm của nước thải nhà máy chế biến hạt điều

Nước thải từ ngành hạt điều được đánh giá là nước thải hữu cơ nặng, giàu dầu mỡ và có độ màu đặc trưng.

2.1. Hàm lượng hữu cơ cao

• Chỉ số BOD, COD thường ở mức cao do chứa nhiều tinh bột, đường, xenlulo và dầu điều.
• COD thường nằm trong khoảng 2.000 – 6.000 mg/L, tùy công nghệ chế biến.

2.2. Dầu mỡ và CNSL

Dầu điều (CNSL) là hợp chất phenolic có tính nhựa, khó phân hủy, dễ gây tắc nghẽn đường ống và ảnh hưởng mạnh đến quá trình xử lý sinh học.

2.3. Nồng độ chất rắn lơ lửng (TSS) cao

Nguồn gốc từ vỏ, mảnh vụn, bụi điều trong các công đoạn tách vỏ và xử lý cơ học.

2.4. Độ màu cao và chất kháng sinh học

Nước thải thường có màu nâu sẫm do tannin, polyphenol và các hợp chất hữu cơ khó phân hủy.

2.5. Dễ phát sinh mùi

Quá trình phân hủy protein và tinh bột trong điều kiện kín hoặc lưu giữ lâu khiến nước thải phát sinh mùi mạnh, gây ảnh hưởng đến khu vực xung quanh.

3. Thách thức trong xử lý nước thải ngành hạt điều

Việc xử lý nước thải chế biến hạt điều gặp một số khó khăn đặc trưng:

• CNSL và dầu mỡ gây ức chế vi sinh, làm giảm hiệu suất xử lý sinh học.
• Tải lượng hữu cơ cao yêu cầu công trình xử lý phải có kích thước lớn hoặc công nghệ tăng cường sinh học.
• Độ màu và hợp chất phenolic khó xử lý bằng các công nghệ truyền thống.
• Mùi phát sinh trong bể điều hòa hoặc bể kỵ khí nếu không có biện pháp thu gom và khử mùi.

4. Các công nghệ xử lý nước thải chế biến hạt điều thông dụng

Một hệ thống xử lý hiệu quả thường kết hợp nhiều công nghệ:

4.1. Tách dầu và xử lý sơ bộ

• Bể tách dầu mỡ, song chắn rác, lắng cát.
• Kết hợp tuyển nổi DAF giúp loại bỏ dầu điều và TSS sớm, bảo vệ công đoạn phía sau.

4.2. Xử lý kỵ khí tải trọng cao

• UASB, EGSB hoặc hồ kỵ khí.
• Hiệu quả với nước thải giàu hữu cơ và tạo ra biogas.

4.3. Xử lý hiếu khí nâng cao

• Công nghệ MBBR, SBR, Aerotank cải tiến để xử lý BOD và COD còn lại.
• Vi sinh có khả năng phân giải dầu mỡ được nuôi cấy đặc thù.

4.4. Xử lý màu và hợp chất khó phân hủy

• Oxy hóa nâng cao (AOP), ozone, Fenton hoặc than hoạt tính.

4.5. Khử trùng và xả thải

• Chlorine, UV hoặc các chất oxy hóa mạnh.
• Nước đạt quy chuẩn QCVN 40:2025/BTNMT trước khi thải ra môi trường.

5. Kết luận

Nước thải nhà máy chế biến hạt điều có đặc thù hàm lượng hữu cơ cao, giàu dầu mỡ, độ màu lớn và chứa nhiều hợp chất khó phân hủy. Việc lựa chọn công nghệ xử lý phù hợp đòi hỏi hiểu rõ tính chất nước thải cũng như quy mô sản xuất của từng nhà máy. Hệ thống xử lý đúng chuẩn không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ quy định pháp luật về môi trường mà còn tối ưu chi phí vận hành, bảo vệ môi trường và hình ảnh doanh nghiệp.

Doanh nghiệp, nhà máy của bạn đang cân nhắc về việc thiết kế – thi công hệ thống và các hồ sơ pháp lý (giấy phép môi trường, báo cáo ĐTM, …), liên hệ ngay Môi Trường Hải Phương để được hỗ trợ chi tiết.

Hãy để lại thông tin để chúng tôi tư vấn hoặc liên hệ hotline – 091 155 01 77 để được tư vấn miễn phí!