Bể Lắng Trong Xử Lý Nước Thải: Vai Trò, Phân Loại Và Nguyên Lý Hoạt Động

1. Bể lắng trong xử lý nước thải là gì?

Bể lắng là một trong những hạng mục cơ bản và quan trọng trong hệ thống xử lý nước thải. Công trình này có nhiệm vụ tách các chất rắn lơ lửng, cặn và bùn ra khỏi nước thải nhờ quá trình lắng trọng lực.

Trong hầu hết các hệ thống xử lý nước thải sinh hoạt, nước thải khách sạn – resort, khu công nghiệp hay bệnh viện, bể lắng luôn được bố trí ở các giai đoạn khác nhau nhằm nâng cao hiệu quả xử lý và giảm tải cho các công trình phía sau.

2. Vai trò của bể lắng trong hệ thống xử lý nước thải

Bể lắng giữ vai trò ổn định và quyết định hiệu quả vận hành toàn hệ thống, cụ thể:

• Loại bỏ chất rắn lơ lửng (TSS), cặn vô cơ và hữu cơ
• Giảm tải ô nhiễm cho các công trình xử lý sinh học
• Tách và thu gom bùn thải để xử lý hoặc tái sử dụng
• Góp phần giúp nước thải đầu ra đạt QCVN theo quy định pháp luật

Nếu bể lắng hoạt động kém hiệu quả, hệ thống dễ gặp các vấn đề như: bùn trôi, nước đầu ra đục, vi sinh bị cuốn theo, làm tăng chi phí vận hành và nguy cơ không đạt tiêu chuẩn môi trường.

3. Phân loại bể lắng trong xử lý nước thải

Tùy theo vị trí và chức năng trong hệ thống, bể lắng được chia thành các loại chính sau:

3.1. Bể lắng sơ cấp

• Được đặt sau song chắn rác, bể tách cát
• Loại bỏ phần lớn cặn thô, cặn nặng
• Giúp giảm tải BOD, TSS cho công trình sinh học phía sau

3.2. Bể lắng thứ cấp

• Đặt sau bể xử lý sinh học (AAO, SBR, MBR…)
• Có nhiệm vụ tách bùn sinh học ra khỏi nước đã xử lý
• Một phần bùn được hoàn lưu, phần dư đưa đi xử lý bùn

3.3. Bể lắng hóa lý

• Kết hợp với keo tụ – tạo bông
• Dùng trong trường hợp nước thải có nhiều chất keo, kim loại nặng
• Thường áp dụng cho nước thải công nghiệp hoặc cải tạo hệ thống

4. Nguyên lý hoạt động của bể lắng

Nguyên lý hoạt động của bể lắng dựa trên sự khác biệt về khối lượng riêng giữa các hạt rắn và nước. Khi nước thải chảy chậm trong bể:

• Các hạt có khối lượng lớn hơn nước sẽ lắng xuống đáy bể
• Phần nước trong sẽ chảy tràn ra ngoài theo máng thu nước
• Bùn lắng được gom về hố thu bùn để bơm hoặc xả định kỳ

Hiệu quả lắng phụ thuộc vào các yếu tố:

• Thời gian lưu nước
• Vận tốc dòng chảy
• Kích thước, hình dạng bể
• Tính chất của bùn và chất rắn lơ lửng

5. Cấu tạo cơ bản của bể lắng

Một bể lắng tiêu chuẩn thường bao gồm:

• Thân bể (hình chữ nhật hoặc tròn)
• Hệ thống phân phối nước vào
• Vùng lắng
• Máng thu nước ra
• Hệ thống thu gom và xả bùn

Việc thiết kế đúng cấu tạo và thông số kỹ thuật giúp tránh hiện tượng xáo trộn dòng chảy, đảm bảo bùn lắng hiệu quả và ổn định.

6. Lưu ý khi thiết kế và vận hành bể lắng

Để bể lắng hoạt động hiệu quả, cần lưu ý:

• Thiết kế phù hợp với lưu lượng và tải trọng thực tế
• Thường xuyên kiểm tra và xả bùn định kỳ
• Tránh để bùn lưu quá lâu gây nổi bùn, mùi hôi
• Kết hợp cải tạo, nâng cấp khi hệ thống bị quá tải hoặc thay đổi công suất

Kết luận

Bể lắng trong xử lý nước thải là công trình không thể thiếu, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả xử lý và khả năng đáp ứng quy chuẩn môi trường. Việc thiết kế đúng – vận hành chuẩn – cải tạo kịp thời sẽ giúp hệ thống xử lý nước thải hoạt động ổn định, tiết kiệm chi phí và bền vững lâu dài.

Môi Trường Hải Phương tự hào là một trong những đơn vị uy tín có thể đáp ứng các yêu cầu về việc thiết kế – thi công – bảo trì hệ thống xử lý nước thải, xử lý nước cấp và các hồ sơ pháp lý (giấy phép môi trường, báo cáo ĐTM, …), liên hệ ngay Môi Trường Hải Phương để được hỗ trợ chi tiết.

Hãy để lại thông tin để chúng tôi tư vấn hoặc liên hệ hotline – 091 155 01 77 để được tư vấn miễn phí!